सकेला नाच यी दुबै पर्वहरूको मुटुमा हुन्छ। यो नाच केवल प्रदर्शन होइन — यो पूजाआर्जा, कथा र प्रार्थना हो। पुरुष र महिलाहरू परम्परागत किराती पोशाकमा, वृत्तमा हात मिलाएर ढोल र झ्याम्टाको तालमा सँगसँगै नाच्छन्। प्रत्येक चालले जीवनको कुनै अंश जनाउँछ — बीउ रोप्नु, फसल भित्र्याउनु, खोला, हावा, जनावर, पुर्खाहरू नाच्नु भनेको सम्झनु हो, र सम्झनु भनेको जडसँग बाँधिनु हो।सकेला थान भनेर चिनिने पवित्र स्थानहरूमा समुदाय एकत्रित हुन्छ। प्रार्थना गाइन्छ, चढाउने सामग्री — चामल, कोदो, लोकल रक्सी, कुखुरा आदि — तयार गरिन्छ। परुहाङ र सुम्निमा जस्ता देवी–देवतामा अर्पण गरिन्छ। वृद्धहरूले संस्कार सिकाउँछन्, युवाहरू सकेलामा गर्वका साथ भाग लिन्छन्, र बालबालिकाले संस्कृति र इतिहासको गहिरो मर्म बुझ्न थाल्छन् धनकुटा, भोजपुर, तेह्रथुम, संखुवासभा र अब मोरङ, सुनसरी, झापा जस्ता तराई क्षेत्रहरूमा पनि यी पर्वहरू बलियो हुँदै गएका छन्। यी पर्वहरूले पुस्ताहरूलाई जोड्छन्।

उधौली र उभौली केवल पर्व होइनन् — यी किरात दर्शनको जीवित प्रतीक हुन् मानिस र प्रकृति एउटै छन् भन्ने बुझाइ। बृद्धि मात्र होइन, आभार पनि आवश्यक छ भन्ने ज्ञान। पृथ्वीमाथि मात्र होइन, पृथ्वीको साथमा बाँच्नुपर्ने मान्यता जो पहिलोपटक यी पर्वहरू हेर्छन्, उनीहरू सांस्कृतिक जीवनको गहिरो भावमा सहभागी हुन्छन्। यस समयमा पवित्रता र दैनिक जीवनबीच कुनै भेद हुँदैन। सबै कुरा आपसमा जोडिएको हुन्छ। जब ढोल बज्छ, झ्याम्टा घन्कन्छ र सयौं पाइला एकसाथ उठ्छन्, तब सन्देश स्पष्ट हुन्छ: हामी यो संसारमा एक्ला छैनौं। हामी हाम्रा पुर्खाहरूका काँधमा उभिएका छौं। हामी प्रकृतिसँगै हिँड्छौं, न कि यसको विरुद्ध। र जब हामी नाच्छौं, हामी केवल आफ्ना लागि नाच्दैनौं।